|
Ο Πλανήτης Φλέγεται
«Η κλιματική αλλαγή είναι μια τρομερή πρόκληση, όμοια της οποίας δεν έχει αντιμετωπίσει ξανά ο ανθρώπινος πολιτισμός. Το ερώτημα είναι αν μπορούμε ως ανθρωπότητα να απαντήσουμε». Ντέιβιντ Κινγκ |
|
Ο πλανήτης καίγεται. Ανεξέλεγκτες πυρκαγιές κατακαίουν δάση, χορτολιβαδικές εκτάσεις και κατοικημένες περιοχές. Όλο το έτος σε όλες τις ηπείρους αλλά, η Αφρική είναι πραγματικά η ήπειρος των πυρκαγιών. Σε μια μέση ημέρα του Αυγούστου, τα όργανα των δορυφόρων Aqua και Terra της NASA ανιχνεύουν 10.000 ενεργές πυρκαγιές σε όλο τον κόσμο και το 70% αυτών συμβαίνουν στην Αφρική. Τεράστιος αριθμός πυρκαγιών ξεπηδά στο βόρειο τμήμα της ηπείρου τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο.
Όπως αναφέρεται στην 16/2025 Ειδική Έθεση της ΕΕ, «Περί τα 160 εκατομμύρια εκτάρια γης στην ΕΕ (1 εκτάριο = 10 στέμματα), ή το 39 % περίπου της συνολικής χερσαίας έκτασής της, χαρακτηρίζονται ως δάση ή δασώδεις περιοχές. Σύμφωνα με το ευρωπαϊκό σύστημα πληροφοριών για τις δασικές πυρκαγιές, κάθε χρόνο στην ΕΕ εκδηλώνονται περισσότερες από χίλιες δασικές πυρκαγιές. Οι πυρκαγιές αυτές κατακαίουν κατά μέσο όρο 353.000 εκτάρια ετησίως, απελευθερώνοντας μεγάλες ποσότητες CO2 στην ατμόσφαιρα και συντελώντας έτσι στην κλιματική αλλαγή.»
΄Ανθρωποι και ζώα χάνονται, περιουσίες καταστρέφονται, δάση εξαφανίζονται, οι συγκεντρώσεις μεθανίου και διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα μεγαλώνουν, η θερμοκρασία της ατμόσφαιρας, του εδάφους και των θαλασσών αυξάνεται. Ακολουθούν καταστροφικές πλημύρες που διαβρώνουν το έδαφος, το οποίο δεν συγκρατεί πλέον το νερό και αυξάνεται ο κίνδυνος λειψυδρίας. Ήδη περιοχές της Γης λένε το νερό νεράκι. Θα φτάσει η τιμή του να διαμορφώνεται στα χρηματιστήρια και να ξεπερνά αυτήν του πετρελαίου.
Ο παγκόσμιος πληθυσμός αυξάνεται αλματωδώς και ανεξέλεγκτα. Αυτό δημιουργεί επιπλέον ανάγκες εξεύρεσης και κατανάλωσης ενέργειας που συμβάλει στην αύξηση των εκπομπών ρύπων και την υπερθέρμανση του πλανήτη. Σε δέκα χρόνια από τώρα θα έχουμε 10 δισ. ανθρώπους στον πλανήτη και θα χρειαζόμαστε 20%-30% περισσότερη ενέργεια για να καλύψουμε τις ανάγκες.
«Η Υπηρεσία Κλιματικής Αλλαγής του Copernicus (Copernicus Climate Change Service-C3S), που υλοποιείται από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Προγνώσεων Καιρού (ECMWF) και διαχειρίζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση, δημοσίευσε έκθεση που αφορά την κατάσταση του παγκόσμιου κλίματος για το 2024. Το 2024 ήταν το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί ποτέ. Η αύξηση της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας του αέρα ήταν κατά 1.6 ο C μεγαλύτερη από το μέσο όρο της προβιομηχανικής περιόδου (1850-1900). Τα τελευταία 10 έτη (2015-2024) ήταν τα πιο θερμά των καταγραφών. Κάθε μήνας από τον Ιανουάριο έως τον Ιούνιο του 2024 ήταν θερμότερος από τον αντίστοιχο μήνα οποιουδήποτε προηγούμενου έτους που έχει καταγραφεί, ενώ ο Αύγουστος του 2024 ήταν εξίσου θερμός με τον Αύγουστο του 2023. Οι ακραίες θερμοκρασίες και η υψηλή υγρασία συμβάλλουν στα αυξημένα επίπεδα θερμικού στρες.
Η μέση ετήσια θερμοκρασία της επιφάνειας των θαλασσών έφθασε στο υψηλότερο επίπεδο ρεκόρ των 20.87°C, δηλαδή 0.51°C πάνω από τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020. Η συνολική ποσότητα υδρατμών στην ατμόσφαιρα έφτασε σε υψηλό επίπεδο ρεκόρ το 2024, περίπου 5% πάνω από τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020. Αυτή η περίσσεια υγρασίας ενίσχυσε το ενδεχόμενο ακραίων βροχοπτώσεων, ενώ σε συνδυασμό με τις υψηλές θερμοκρασίες στην επιφάνεια της θάλασσας, συνέβαλε στην ανάπτυξη μεγάλων καταιγίδων, συμπεριλαμβανομένων των τροπικών κυκλώνων.
Οι παρατεταμένες ξηρές περίοδοι σε αρκετές περιοχές δημιούργησαν συνθήκες που ευνοούσαν την ανάφλεξη και εξάπλωση πυρκαγιών.
Οι συγκεντρώσεις του διοξειδίου του άνθρακα και του μεθανίου στην ατμόσφαιρα συνέχισαν την ανοδική τους πορεία και έφτασαν σε ετήσια επίπεδα ρεκόρ το 2024, στα 422 μέρη ανά εκατομμύριο (ppm) και στα 1897 μέρη ανά δισεκατομμύριο (ppb) αντίστοιχα, υψηλότερα από τα αντίστοιχα του 2023. Η έκταση του θαλάσσιου πάγου της Ανταρκτικής το 2024 παρέμεινε σε χαμηλά επίπεδα ρεκόρ για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά. Οι πολικοί πάγοι είναι ένας βασικός δείκτης της σταθερότητας του κλίματος της Γης. Στην Αρκτική, η έκταση των θαλάσσιων πάγων ήταν κοντά στο μέσο όρο της περιόδου 1991-2020 μέχρι τον Ιούλιο του 2024, αλλά μειώθηκε τους επόμενους μήνες.» Τα τελευταία 25 χρόνια η περιοχή του Αρκτικού Κύκλου θερμαίνεται τέσσερις φορές περισσότερο απ’ ό,τι ο υπόλοιπος πλανήτης. Σήμερα βρίσκεται τρεις βαθμούς Κελσίου πάνω από το προβιομηχανικό επίπεδο. Το νούμερο αυτό οδηγεί τους επιστήμονες στην εκτίμηση ότι πιθανότατα ενεργοποιούνται πλέον τα λεγόμενα σημεία ανατροπής στην περιοχή. Πρακτικά, ο πάγος που κάλυπτε την Αρκτική Θάλασσα εδώ και πολλές εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια, πλέον, λιώνει με τέτοια ταχύτητα ώστε στους θερινούς μήνες περίπου η μισή Αρκτική Θάλασσα εκτίθεται στο φως του ήλιου. «Η μπλε θάλασσα ρουφάει το φως του ήλιου, το οποίο ο άσπρος πάγος αντανακλούσε πίσω στο Διάστημα. Ως αποτέλεσμα, η περιοχή θερμαίνεται εξαιρετικά γρήγορα», μας εξηγεί ο σερ Κινγκ. 
Η υπερθέρμανση με τη σειρά της οδηγεί στην ουσία του προβλήματος, το οποίο αφορά το λιώσιμο των πάγων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η Γροιλανδία. Πρόκειται για το μεγαλύτερο νησί της γης. Πάνω στην επιφάνεια της αρκτικής αυτής νήσου υπάρχει στρώμα πάγου με πάχος που εκτείνεται στα 3 χιλιόμετρα. Από το στρώμα αυτό περίπου 30 εκατομμύρια τόνοι χάνονται ετησίως. Όταν λιώσει όλος αυτός ο πάγος, θα προκαλέσει αύξηση της παγκόσμιας στάθμης της θάλασσας μεταξύ 6,5 έως και 8 μέτρων περίπου. Το γεγονός αυτό θα αλλάξει δραματικά τον παγκόσμιο χάρτη όπως τον γνωρίζουμε σήμερα, καθώς οι περισσότερες από τις παράκτιες μεγάλες πόλεις δεν θα είναι δυνατό να κατοικηθούν. Για την ακρίβεια, αρκεί και μόνον η αύξηση της θαλάσσιας στάθμης κατά 2 μέτρα ώστε να σημειωθούν θεαματικές αλλαγές, μια εξέλιξη η οποία αναμένεται να επιβεβαιωθεί ως γεγονός μέχρι το τέλος του αιώνα. Αναμένεται νέος κατακλυσμός προσφυγιάς αποτελούμενης από κλιματικούς μετανάστες κατοίκους ακτών, πόλεων και χωρών που θα βυθιστούν.
Στον παγετό της πολικής ξηράς υπάρχουν εγκλωβισμένες μεγάλες ποσότητες μεθανίου, ένα ιδιαίτερα βλαπτικό αέριο του θερμοκηπίου. Το λιώσιμο του παγετού σε εκείνη την περιοχή, το οποίο οι επιστήμονες θεωρούν πολύ πιθανό τα επόμενα χρόνια, θα απελευθερώσει μαζική ποσότητα μεθανίου στην ατμόσφαιρα. Αν ο παγετός λιώσει σε 20 χρόνια από σήμερα, τότε θα δούμε αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας από 5 έως 8 βαθμούς Kελσίου.
Ο στόχος της διεθνούς συμφωνίας των Παρισίων το 2015 για ανώτατο κατώφλι 1,5 βαθμών Kελσίου στη θερμοκρασία του πλανήτη, έχει ήδη ξεπεραστεί. Ο σερ Κινγκ -πρώην μόνιμος ειδικός εκπρόσωπος του Ηνωμένου Βασιλείου για την κλιματική αλλαγή και πρόεδρος Συμβουλευτικής Ομάδας για την Κλιματική Κρίση- με την ομάδα του, μελετούν την πιθανότητα παγώματος της Αρκτικής για τους τρεις καλοκαιρινούς μήνες. Κατά τη διάρκεια του χειμώνα, ο πάγος μεγαλώνει ξανά πάνω από την Αρκτική Θάλασσα και αντανακλά το φως του ήλιου μακριά. Το καλοκαίρι, ο πάγος λιώνει μέσα σε 3-4 ημέρες. Η ιδέα είναι να καλυφθεί η πολική περιοχή με άσπρα σύννεφα γι’ αυτούς τους τρεις μήνες. Οι μελέτες έχουν έδρα το Εργαστήριο Μηχανικής του Κέμπριτζ και αποσκοπούν σε μια μίμηση του φυσικού σχηματισμού λευκών νεφών. 
Ναι, θεωρώ ότι κάτι τέτοιο θα έλυνε το πρόβλημα. Η δημιουργία κατευθυνόμενων βροχοφόρων νεφών όπως οι Μελανίες (nimbus) αποτελεί την ιδανική λύση κατά των πυρκαγιών. Όλες οι λύσεις που δόθηκαν μέχρι σήμερα ή δεν λειτούργησαν ή απέτυχαν. Μείωση πληθυσμού της Γης, μείωση εκπομπών θερμοκηπίου, αντιπυρικές ζώνες, τροχοφόρα, ιπτάμενα και πλωτά πυροσβεστικά μέσα, ενίσχυση πυροσβεστικών υπηρεσιών με μέσα και ανθρώπινο δυναμικό, πλήθος εθελοντών πυροσβεστών και κατοίκων, επιτήρηση ευαίσθητων περιοχών, αεροπορικές περιπολίες, drones ανιχνευτές, παρατηρητήρια, θερμικές κάμερες, εμπνευσμένα σχέδια επί σχεδίων, πολιτικές πομφόλυγες κλπ. κλπ. Το προηγούμενο έτος επιβλήθηκε και η πομφόλυξ του διαρκή καθαρισμού των ιδιόκτητων οικοπέδων. Σάμπως αν αποψιλωθούν κάποια στρέμματα εδάφους θα σταματήσουν οι φωτιές. Σάμπως ο κάθε ιδιοκτήτης έχει την δυνατότητα να πληρώνει και να ξαναπληρώνει για αποψίλωση, αλλά και να εγκλωβίζεται μετά στην διαχείριση κλαδιών και χόρτων. Σάμπως φέτος δεν κάηκαν καθαρισμένες επιφάνειες.
Οι φωτιές στον πλανήτη φαίνεται να μην υπακούν στην ανθρώπινη θέληση, αλλά δεν χρειάζεται να χορεύουμε άλλο τον ινδιάνικο χορό της βροχής εκλιπαρώντας τον Μανιτού, ούτε να λιτανεύουμε με τις εικόνες του Χριστιανισμού δεόμενοι υπέρ όμβρων. Χρειάζονται χρήματα, πολλά χρήματα. Όπως τα κράτη στην περίπτωση του κορονοϊού έκαναν προπληρωμές εμβολίου πριν ακόμα αυτό παραχθεί, χρηματοδοτώντας έτσι την έρευνα με αμύθητα ποσά, το ίδιο πρέπει και τώρα. Χρειάζονται πολλά χρήματα τα οποία βέβαια ο πλανήτης μας δεν στερείται. Πως δημιουργείται ένα νέφος.
Η αυξημένη θερμοκρασία συντελεί στην εξάτμιση υδάτων, κυρίως θαλασσών που διαθέτουν μεγάλες επιφάνειες. Ανοδικά ρεύματα αέρα μεταφέρουν τους υδρατμούς σε μεγαλύτερα ύψη. Κατά την άνοδό του, ο αέρας που περιέχει υδρατμούς ψύχεται αδιαβατικά, χωρίς δηλαδή να ανταλλάσσει θερμότητα με το περιβάλλον. Στο σημείο αυτό απαιτείται η ύπαρξη των πυρήνων συμπύκνωσης δηλαδή αόρατων μικροσκοπικών σωματιδίων, όπως σκόνη, αλάτι από τη θάλασσα, καυσαέρια, κρύσταλλοι χλωριούχου νατρίου, ιωδιούχου αργύρου, οξείδια του θείου και του φωσφόρου, και άλλα αερολύματα, που υπάρχουν στην ατμόσφαιρα. Σε αυτά τα σωματίδια όταν η θερμοκρασία αέρος περάσει κάτω από το σημείο δρόσου κολλούν οι υδρατμοί σχηματίζοντας υδροσταγονίδια, δημιουργώντας τα νέφη.
Πώς το νέφος γίνεται βροχοφόρο.
Στην ατμόσφαιρα υπάρχουν πολλοί υδρατμοί, που ανάλογα με τις επικρατούσες συνθήκες, άλλοτε απορροφούνται (όταν η ατμόσφαιρα είναι πολύ ζεστή, όπως το καλοκαίρι) και άλλοτε μετατρέπονται σε σύννεφα και πολλές φορές σε βροχή. Ένα σύννεφο, αποτελείται από πλήθος μικρών υδροσταγόνων, που όταν ο καιρός είναι ψυχρός, αυτές γίνονται περισσότερες. Όταν δημιουργηθούν σταγόνες τόσο βαριές, ώστε να έχουν ταχύτητα πτώσεως μεγαλύτερη από την ανοδική ταχύτητα του ρεύματος, τα υδροσταγονίδια πέφτουν στη Γη ως υετός (βροχή, χιόνι, χαλάζι). Κατά την πτώση τους μπορεί να απορροφηθούν στα κατώτερα και πιο ζεστά στρώματα της ατμόσφαιρας ή και να εξατμιστούν, οπότε μία βροχή στα ανώτερα στρώματα είναι πιθανό να μην φτάσει ποτέ στο έδαφος. Μπορεί όμως οι υδροσταγόνες να γίνουν μεγαλύτερες, όταν ενώνονται με άλλα σταγονίδια και τότε φτάνουν μέχρι τη Γη με τη μορφή της βροχής. Πως επιτυγχάνεται η τεχνητή βροχή. Η «σπορά νεφών» είναι μια τεχνολογία που ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά τη δεκαετία του 1940. Έκτοτε, έχει χρησιμοποιηθεί σε περίπου 50 χώρες, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, της Κίνας της Αυστραλίας, των ΗΑΕ, της Γερμανίας, της Ινδίας, της Μαλαισίας, της Ρωσίας και του Μεξικού. Το Γραφείο Αποκατάστασης των ΗΠΑ δαπάνησε 2,4 εκατομμύρια δολάρια πέρυσι για σπορά νεφών κατά μήκος του ποταμού Κολοράντο. Η Γιούτα αύξησε πρόσφατα τον προϋπολογισμό της για σπορά νεφών κατά δέκα φορές. Η Κίνα χρησιμοποιεί συχνά σπορά για άρδευση. Την χρησιμοποίησε επίσης κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων του 2008 στο Πεκίνο με στόχο να διατηρήσει τον ουρανό καθαρό. Το Μεξικό που πειραματίζεται με την τροποποίηση του καιρού για περισσότερες από επτά δεκαετίες, ανακοίνωσε ότι με αυτόν τον τρόπο πέτυχε 40% περισσότερη βροχή κατά το έτος 2021.
Από το βράδυ της 15ης Απριλίου 2024 και για ένα εικοσιτετράωρο, το Ντουμπάι δέχτηκε την τρομακτική ποσότητα των 142 χιλιοστών βροχής, που ισοδυναμεί με τον μέσο όρο βροχόπτωσης ενάμιση χρόνου και το βρήκε απροετοίμαστο. Ο μετεωρολόγος των Εμιράτων Αχμέντ Χαμπίμπ δήλωσε ότι «δύο ημέρες πριν από την πλημμύρα τα αεροπλάνα ‘‘σποράς νεφών’’ πραγματοποίησαν επτά αποστολές», ενώ το NCM (Εθνικό Μετεωρολογικό Κέντρο των Εμιράτων) το αρνήθηκε. Δεδομένα παρακολούθησης πτήσεων που αναλύθηκαν από το πρακτορείο ειδήσεων Associated Press έδειξαν ότι ένα αεροσκάφος που συνδέεται με τις προσπάθειες σποράς νεφών των ΗΑΕ πέταξε σε όλη τη χώρα τη Δευτέρα 15 Απριλίου. Ακόμα και αν το εν λόγω μετεωρολογικό σύστημα δημιουργήθηκε κατ΄ αρχάς εξ αιτίας της κλιματικής αλλαγής, οπωσδήποτε ενισχύθηκε από την ανθρώπινη παρέμβαση.
Για να λειτουργήσει η σπορά των νεφών, χρειάζεται πρώτα ένα σύννεφο. Αεροπλάνα ή drones ψεκάζουν σωματίδια πυρήνων στο σύννεφο στα οποία κολλούν οι υδρατμοί δημιουργώντας σταγονίδια αυξάνοντας την πιθανότητα βροχόπτωσης ή χιονόπτωσης. Η βροχή λοιπόν δεν είναι το πρόβλημα. Ήδη με κάποιους τρόπους επιτεύχθηκε. Το πρόβλημα είναι η δημιουργία νεφών κατάλληλων και καθοδηγούμενων σε συγκεκριμένα σημεία ώστε να δώσουν την βροχή τους εκεί που καίγεται ο τόπος. Κολύμπι σε άγνωστα θολά νερά. Χρειάζονται παγκόσμιος συντονισμός ερευνητικών κέντρων και τρισεκατομμύρια Ευρώ που θα πρέπει να αφαιρεθούν από άλλους κωδικούς των κρατικών προϋπολογισμών.
Πάλι φτώχεια δηλαδή! Ναι αλλά τι να τα κάνεις τα λεφτά όταν οι θερμοκρασίες ξεπεράσουν τους 60 βαθμούς Κελσίου. Δεν υπάρχουν κλιματιστικά γι αυτές τις θερμοκρασίες. Πόσοι οργανισμοί θα προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες; Ούτε κάτω από την Γη δεν θα μπορούμε να ζήσουμε, όπως έγινε πριν από 10.000 περίπου χρόνια κατά την νεώτερη Δρυάδα, την τελευταία μικρή παγετωνική περίοδο, με εξέχον παράδειγμα την πόλη Μαλακοπή της Καπαδοκίας, σήμερα Ντερίνκουγιου. Τότε υπήρχαν και επιφανειακά και υπόγεια νερά. Μήπως ο μύθος του Φοίνικα, του πτηνού που καίγεται και αναγεννάται από τις στάχτες του, αφορά το πληθυσμό της Γης ; Πηγές:
Αθήνα 29 Ιουλίου 2025 Ε Θ Α Ι Ο Σ
|
